Samenwerken in de bouw: mooie woorden, maar waar blijven de daden?

Vorige week heb ik een geanimeerde bijeenkomst van Bouwend Nederland: Samenwerken 2punt0, bijgewoond. Aan het einde van de bijeenkomst kwam in de slotsessie met name één begrip bovendrijven: ketenintegratie. Een voor de hand liggende keuze. 

 

In de openingssessie werd immers al gesproken over de onwenselijkheid van specialisatie die bij veel bouwprojecten vaak nadelige gevolgen heeft. De moeilijkheden en fouten die ontstaan als gevolg van een versplinterde communicatie in de keten is hiervan een duidelijk voorbeeld. Maar goed, je hebt geen bijeenkomst met experts nodig om tot deze gedachte te komen.

 

Was deze bijeenkomst dan verloren moeite? Toch niet! Het is goed om uiting te geven aan de verbeteringsdrive van de bouwsector. Beweging begint met het aan de orde stellen ervan en erover praten met elkaar. Veel sessies, zoals ook deze, komen echter niet veel verder dan de conclusie dat we moeten ophouden met elkaar alleen maar vertellen hoe het beter moet en elkaar meedelen dat we allang met veranderingen bezig zijn. Maar over de vorderingen zijn we kennelijk ontevreden, anders waren dit soort bijeenkomsten er niet.

 

Zeer snel werd de verbinding gemaakt van ketenintegratie naar samenwerken. Het viel daarbij op dat de gedachtenuitwisseling tussen traditionele stakeholders (opdrachtgevers/bestuurders, architecten en aannemers) plaatsvond vanuit het eigen denkkader van deze ‘ijzeren driehoek’. Niemand kwam uit zijn comfortzone door zijn eigen positie en rol tegen het licht te houden. Niemand had het over aanbestedingsregels die het moeilijk, zo niet onmogelijk maken om een-op-een verbanden op te zoeken en lekker met elkaar mooie plannen te bedenken.

 

Zeer open en eigenlijk ontluisterend werd gesproken over de mystiek van de politiek: een ongrijpbaar en onbegrijpelijk fenomeen, waar kennelijk nauwelijks enige ratio aan te ontlenen valt behalve dan de ratio dat alles ertoe moet leiden om zoveel mogelijk  ‘pluche’ bezet te houden. Profetische woorden, welke afgelopen weekend in hun volheid bewaarheid werden. Wie kan het nog volgen?

 

Eén opmerking is mij specifiek bijgebleven. De noodzaak van het organiseren van kennis. Ik vertaal dit naar: het scheppen van voorwaarden voor de inzet van vernuft. En ik voeg er direct aan toe: belonen als dat gebeurt! Waar? Op projecten! Hoe? Door anders te vragen, ander aanbod te creëren.  Draai de aanbestedingspraktijk om: niet meer kwaliteit fixeren en er een prijs bij vragen, maar de prijs fixeren, in de vorm van een beschikbaar budget, en de concurrentie organiseren rondom creativiteit en expertise. De beloning is het project zelf: de beste aanbieding (oplossing) wint!

 

De opdrachtgever zal positief verrast worden en meer waar voor zijn geld krijgen. Hij zal zaken kunnen gaan doen met een integraal verantwoordelijke bouwpartner die alle benodigde ontwerp- en uitvoeringsexpertise in zich herbergt. Een droom? Nee hoor, realiteit: de droom voorbij! Maar we moeten wel met elkaar willensamenwerken.

 

Wat dat betreft geeft de politiek op dit moment het slechte voorbeeld. Laat de bouwsector dan het voortouw nemen. Want als deskundigheid en daadkracht bij onze politieke leiders ontbreken, moeten we dan gaan zitten wachten op betere tijden? Als we in ons land op dit moment iets kunnen gebruiken, zijn het geen woorden, maar daden.

 

28 april 2012