LBC (be)loven en (ge)bieden

Het Living Building Concept vraagt van betrokken partijen vanaf het begin een andere benadering van de bouwopgave. Anders dan bij het traditionele bouwproces gaat het bij LBC om de voortdurende waardecreatie die leidt tot een continue iteratie tussen pakket en prijs: het loven en bieden derhalve. 

 

In de huidige nog jonge praktijk van het LBC is er nog niets bewezen, alles is nog een belofte, bovendien is het lastig gebleken oude gewoonten af te werpen: vraag en aanbod ademen nog het karakter van de gebiedende wijs: u vraagt, wij draaien.

 

 

Verkenning Bouwmeestercontract

Notitie n.a.v. initiërend gesprek opdrachtgever en opdrachtnemer (verslaglegging stichting Roges)

 

Initiatief voor dit gesprek is genomen door de opdrachtgever; inhakend op een inmiddels omvangrijke bouwpraktijk binnen de organisatie van de opdrachtgever zijn gedachten ontstaan omtrent de ‘ideale’ werkvorm inzake huisvestingsprocessen.

 

De opdrachtnemer heeft in het verleden de opdrachtgever uitgenodigd om zijn visie in deze te geven, een en ander in het kader van nieuw te ontwikkelen bedrijfsstrategieën als architectenbureau.

 

 

De kat -half- uit de boom kijken

Veranderen is moeilijk. Een open deur. Het op voorhand afwijzen van veranderingen komt vaak neer op het gezegde: een mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest. Er zijn immers ook veel veranderingen ten goede. Die worden gemist als dat onbestemde gevoel van ‘onbekend maakt onbemind’ de overhand krijgt: onbekend is immers ook risicovol.

 

Iets dergelijks lijkt zich rondom het thema procesvernieuwing in de bouwsector af te spelen. En dat is doodzonde. Juist nu, in deze tijd is het goed om elkaar op te zoeken met nieuwe, frisse ideeën. Maar dan wel met die waarvan het nut zeer aannemelijk of zelfs al aantoonbaar is. Want hoe vaak zijn we niet teleurgesteld geweest met ‘proefballonnetjes’. Niemand wil toch een proefkonijn zijn, lijdend voorwerp van een experiment?

 

Het gaat er kennelijk om de ultieme consequentie van het ‘in het diepe springen’ nog maar even niet te nemen en vooralsnog ‘de kat uit de boom te kijken’. Maar als we dat allemaal blijven doen, gebeurt er niets. Ook niet ten goede. Dié impasse wordt in de bouw nu gevoeld. Wie wil daar niet van af? Als we nou eens alleen maar met elkaar de dialoog aangaan en ons ontvankelijk tonen voor de discussie. Dat betekent dan nog niet dat je je op voorhand al gewonnen moet geven. Oriënteren, daar is toch niets mis mee? Dan kijk je de kat al half uit de boom (en die kan dan nog altijd terug klimmen).

 

Er is ook alle reden toe om tenminste deze beweging te maken. Niets doen is immers geen optie: als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg. En daar zijn we toch niet tevreden over? Een eerste stap -maar geen onomkeerbare- is de stap van verkennen, je laten informeren. Dat is precies wat Roges u wil bieden met haar cursus ‘Integraal inkopen in de bouw‘. Interesse? Kom gerust eens (de kat uit de boom) kijken!

 

28 mei 2012

Samenwerken in de bouw: mooie woorden, maar waar blijven de daden?

Vorige week heb ik een geanimeerde bijeenkomst van Bouwend Nederland: Samenwerken 2punt0, bijgewoond. Aan het einde van de bijeenkomst kwam in de slotsessie met name één begrip bovendrijven: ketenintegratie. Een voor de hand liggende keuze. 

 

In de openingssessie werd immers al gesproken over de onwenselijkheid van specialisatie die bij veel bouwprojecten vaak nadelige gevolgen heeft. De moeilijkheden en fouten die ontstaan als gevolg van een versplinterde communicatie in de keten is hiervan een duidelijk voorbeeld. Maar goed, je hebt geen bijeenkomst met experts nodig om tot deze gedachte te komen.

 

Was deze bijeenkomst dan verloren moeite? Toch niet! Het is goed om uiting te geven aan de verbeteringsdrive van de bouwsector. Beweging begint met het aan de orde stellen ervan en erover praten met elkaar. Veel sessies, zoals ook deze, komen echter niet veel verder dan de conclusie dat we moeten ophouden met elkaar alleen maar vertellen hoe het beter moet en elkaar meedelen dat we allang met veranderingen bezig zijn. Maar over de vorderingen zijn we kennelijk ontevreden, anders waren dit soort bijeenkomsten er niet.

 

Zeer snel werd de verbinding gemaakt van ketenintegratie naar samenwerken. Het viel daarbij op dat de gedachtenuitwisseling tussen traditionele stakeholders (opdrachtgevers/bestuurders, architecten en aannemers) plaatsvond vanuit het eigen denkkader van deze ‘ijzeren driehoek’. Niemand kwam uit zijn comfortzone door zijn eigen positie en rol tegen het licht te houden. Niemand had het over aanbestedingsregels die het moeilijk, zo niet onmogelijk maken om een-op-een verbanden op te zoeken en lekker met elkaar mooie plannen te bedenken.

 

Zeer open en eigenlijk ontluisterend werd gesproken over de mystiek van de politiek: een ongrijpbaar en onbegrijpelijk fenomeen, waar kennelijk nauwelijks enige ratio aan te ontlenen valt behalve dan de ratio dat alles ertoe moet leiden om zoveel mogelijk  ‘pluche’ bezet te houden. Profetische woorden, welke afgelopen weekend in hun volheid bewaarheid werden. Wie kan het nog volgen?

 

Eén opmerking is mij specifiek bijgebleven. De noodzaak van het organiseren van kennis. Ik vertaal dit naar: het scheppen van voorwaarden voor de inzet van vernuft. En ik voeg er direct aan toe: belonen als dat gebeurt! Waar? Op projecten! Hoe? Door anders te vragen, ander aanbod te creëren.  Draai de aanbestedingspraktijk om: niet meer kwaliteit fixeren en er een prijs bij vragen, maar de prijs fixeren, in de vorm van een beschikbaar budget, en de concurrentie organiseren rondom creativiteit en expertise. De beloning is het project zelf: de beste aanbieding (oplossing) wint!

 

De opdrachtgever zal positief verrast worden en meer waar voor zijn geld krijgen. Hij zal zaken kunnen gaan doen met een integraal verantwoordelijke bouwpartner die alle benodigde ontwerp- en uitvoeringsexpertise in zich herbergt. Een droom? Nee hoor, realiteit: de droom voorbij! Maar we moeten wel met elkaar willensamenwerken.

 

Wat dat betreft geeft de politiek op dit moment het slechte voorbeeld. Laat de bouwsector dan het voortouw nemen. Want als deskundigheid en daadkracht bij onze politieke leiders ontbreken, moeten we dan gaan zitten wachten op betere tijden? Als we in ons land op dit moment iets kunnen gebruiken, zijn het geen woorden, maar daden.

 

28 april 2012